Subsidies, schenkingen en legaten in contanten aan (zeer) grote verenigingen en stichtingen - boekhoudkundige verwerking (advies CBN 2010/16 - 24/11/2010)
Grote en zeer grote verenigingen en stichtingen zijn gehouden hun boekhouding te voeren en hun jaarrekening op te stellen overeenkomstig de bepalingen van toepassing op handels- en industriële vennootschappen, meer bepaald overeenkomstig de wet van 17 juli 1975 met betrekking tot de boekhouding van de ondernemingen en haar uitvoeringsbesluiten, evenals het koninklijk besluit van 30 januari 2001 tot uitvoering van het Wetboek van Vennootschappen (hierna KB W.Venn.). Deze bepalingen werden aangepast aan de bijzondere aard van hun werkzaamheden en hun wettelijk statuut door het koninklijk besluit van 19 december 2003 betreffende de boekhoudkundige verplichtingen en de openbaarmaking van de jaarrekening van bepaalde verenigingen zonder winstoogmerk, internationale verenigingen zonder winstoogmerk en stichtingen (hierna KB van 19 december 2003).
Verenigingen en stichtingen verkrijgen dikwijls geldmiddelen en goederen om niet met het oog op het realiseren van bepaalde vormen van dienstverlening of het uitvoeren van bepaalde programma’s. Het kan bijvoorbeeld gaan om:
- subsidies in contanten door de overheid of een andere non-profitinstelling periodiek overgemaakt;
- schenkingen of subsidies, hetzij in contanten hetzij in natura, gegeven door privépersonen of –instellingen, al dan niet gekoppeld aan een afgesproken doelstelling qua besteding);
- legaten (zowel in contanten als in natura) ontvangen ten gevolge van een erfenis, al dan niet gepaard gaande met een bepaalde doelstelling of voorwaarden die aan de vereniging worden opgelegd4; of
- subsidies in de vorm van een kwijtschelding van schulden.
Het verschil tussen een schenking en een subsidie is niet steeds duidelijk, aangezien deze juridische begrippen bij verenigingen en stichtingen dicht bij elkaar aanleunen.
Naar de mening van de Commissie wou de wetgever het begrip subsidie in feite een ruimere draagwijdte toekennen bij verenigingen en stichtingen dan bij handels- en industriële vennootschappen. Deze interpretatie berust op twee elementen:
- de subsidies die in resultaat worden genomen, worden geboekt als bedrijfsopbrengsten onder de post I.D. Lidgeld, schenkingen, legaten en subsidies6;
- de woorden “van overheidswege” worden weggelaten in de definitie van de inhoud van de post VI. Kapitaalsubsidies in artikel 95, § 2 KB W.Venn., zoals van toepassing op verenigingen en stichtingen bedoeld in het KB van 19 december 20037.
Subsidies, in de zin van dit advies, kunnen dus toegekend worden door de overheid, door privépersonen of door elke andere entiteit.
Op boekhoudkundig vlak voert het KB van 19 december 2003 een nieuwe subsidievorm in, uitsluitend bestemd voor de duurzame ondersteuning van de activiteit van de vereniging of stichting. Deze wordt geboekt als permanente financiering onder de fondsen van de vereniging of stichting.
In het KB van 19 december 2003 wordt aldus een onderscheid gemaakt tussen drie grote categorieën van subsidies:
- subsidies uitsluitend bestemd om duurzaam bij te dragen tot de activiteit van de vereniging of stichting en die zodoende leiden tot een permanente vergroting van de fondsen van de vereniging of de stichting, op te nemen onder de permanente financiering;
- subsidies die tot doel hebben te investeren in vaste activa, op te nemen onder de kapitaalsubsidies (geboekt binnen het eigen vermogen); en
- exploitatie- of interestsubsidies ter dekking van bepaalde werkings- of financieringskosten, verbonden aan de lopende activiteiten van de vereniging of de stichting, op te nemen in de resultatenrekening.
Dit advies behandelt de boekhoudkundige verwerking van subsidies, schenkingen en legaten toegekend in contanten, met inbegrip van de kwijtschelding van schulden, vanuit het oogpunt van de begunstigde vereniging of stichting. Bestemde fondsen komen niet aan bod.
Er dient opgemerkt te worden dat de principes die opgenomen zijn in de adviezen die de Commissie hieromtrent reeds gepubliceerd heeft in het kader van haar bevoegdheden inzake de boekhouding van handels- en industriële vennootschappen, eveneens van toepassing zijn op verenigingen en stichtingen onderworpen aan het KB van 19 december 2003, uiteraard zonder afbreuk te doen aan de bijzondere bepalingen ontwikkeld in dit advies.
De Commissie wenst in het bijzonder te verwijzen naar advies 2009/3 dat handelt over investeringssubsidies waarvan de toekenning en/of betaling gespreid wordt over meerdere jaren, zoals de VIPA-subsidiëring.
Lees het volledige advies
Afgekondigd:10/11/2010
Gepubliceerd: 16/11/2010
Andere relevante artikels voor boekhouders, accountants en bedrijfsrevisoren:
CBN-advies 2010/19 - Kapitaalsubsidies – Begrip “van overheidswege”
CBN-advies 2010/20 - Gebruik van uniforme boekhoudsoftware door internationale ondernemingen
CBN-advies 2010/22 - Boekingswijze van een voorschot op de verdeling van het netto-actief
Lexalert is dé juridische nieuwslijn.
Schrijf nu in en blijf gratis en per e-mail op de hoogte over de juridische actualiteit relevant voor accountants, boekhouders en bedrijfsrevisoren.
Aarzel niet dit artikel door te sturen naar vrienden en collega's.
