Arbeidsovereenkomsten: wat verandert op 1 januari 2012 (deel 1)

In de lente van dit jaar werd de zogenaamde IPA-Wet 2011 in het Belgisch Staatsblad gepubli-ceerd. Die wet wijzigt de Arbeidsovereenkomstenwet in belangrijke mate zowel wat de schorsing van de arbeidsovereenkomst als wat de beëindiging ervan betreft. Wat de beëindiging van de arbeidsovereenkomst betreft, bevat de IPA-Wet 2011 ook een luik m.b.t. de ontslaguitkering. De wijzigingen treden in werking op 1 januari 2012. Omdat die datum met rasse schreden dichterbij komt, behandelen wij de wijzigingen in deze en in de twee volgende afleveringen van SoCompact. De wijzigingen betekenen een eerste stap in de richting van de harmonisering van de rechtspositie van arbeiders en bedienden. Maar aangezien de regeringsverklaring uitdrukkelijk vermeldt: "De eenmaking van het statuut arbeiders-bedienden zal moeten worden afgerond tegen de door het arrest van het Grondwettelijk Hof bepaalde einddatum (8 juli 2013), waarbij de kosten voor de sociale zekerheid en de fiscus maximaal worden beperkt.", ziet het er naar uit dat de nieuwe regels geen lang leven zijn beschoren (zie m.b.t. het arrest van het GwH van 7 juli 2011: SoCompact bijzondere editie van 7 juli 2011).

1. Wijzigingen op het vlak van de schorsing van de arbeidsovereenkomst

1.1. Supplement op de werkloosheidsuitkering in geval van schorsing van de arbeids-overeenkomst van werklieden wegens technische stoornis, slecht weer of gebrek aan werk

De Arbeidsovereenkomstenwet voorziet in de schorsing van de arbeidsovereenkomst van werklieden in geval van

• technische stoornis in de onderneming,
• slecht weer dat het werk onmogelijk maakt
• en gebrek aan werk wegens economische oorzaken.

De werkman of werkster is dan tijdelijk werkloos en ontvangt een werkloosheidsuitkering. Met in-gang van 1 januari 2012 heeft de werkman recht op een supplement bovenop de werkloosheidsuit-kering wegens schorsing van de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst voor elke dag waarop hij niet heeft gewerkt.

Dat supplement moet ten minste 2 euro bedragen.

De IPA-Wet 2011 voorziet in de mogelijkheid het minimumbedrag van het supplement te verhogen bij koninklijk besluit. In de memorie van toelichting bij het ontwerp van die wet is vermeld dat van die mogelijkheid maar gebruik kan worden gemaakt nadat de sociale partners een akkoord zullen hebben over een systeem van responsabilisering voor werkgevers die overmatig gebruik maken van economische werkloosheid.

Het is de werkgever die het supplement moet betalen. Maar met bij een bij KB algemeen bindend verklaarde CAO kan de betaling van het supplement ten laste gelegd worden van het fonds voor bestaanszekerheid.

Aangezien het supplement een aanvulling is op een socialezekerheidsuitkering (=de werkloosheidsuitkering) zijn er geen socialezekerheidsbijdragen op verschuldigd.

1.2. Definitieve regeling van schorsing van de arbeidsovereenkomst voor bedienden wegens werkgebrek

Tijdelijke crisisregeling

In de jaren 2009, 2010 en 2011 (nog tot 31 december) bestond de mogelijkheid voor ondernemingen in moeilijkheden, met gebrek aan werk wegens economische oorzaken, voor de bedienden een regeling in te voeren

• van volledige schorsing van de arbeidsovereenkomst (maximum 16 kalenderweken per kalenderjaar)
• of van gedeeltelijke arbeid met ten minste twee arbeidsdagen per week (maximum 26 kalenderweken per kalenderjaar).

Aldus werd het mogelijk niet alleen voor de werklieden, maar ook voor de bedienden, een regeling van economische werkloosheid in te stellen. Het ging om een tijdelijke crisisregeling die werd ingevoerd om de gevolgen van de financiële crisis te bestrijden.

Definitieve regeling

De IPA-Wet 2011 neemt die regeling met ingang van 1 januari 2012 voor onbepaalde duur op in de Arbeidsovereenkomstenwet. De in de Arbeidsovereenkomstenwet opgenomen definitieve regeling van economische werkloosheid voor bedienden, lijkt als twee druppels water op de tijdelijke regeling
die eraan voorafging.

De regeling is opnieuw voorbehouden aan ondernemingen in moeilijkheden die gebonden zijn door een CAO of door een goedgekeurd ondernemingsplan die een regeling voor schorsing van de arbeidsovereenkomst wegens werkgebrek instelt.

Het belangrijkste verschil tussen de tijdelijke en de definitieve regeling is dat de criteria waaraan voldaan moet worden om beschouwd te worden als een onderneming in moeilijkheden werden versoepeld:

• een daling van minimum 10 % (in plaats van 15 %) van de omzet, de productie of de bestellingen in een van de vier voorafgaande kwartalen vergeleken met hetzelfde kwartaal van 2008;
• of een aantal dagen economische werkloosheid voor werklieden van ten minste 10 % (in de plaats van 20 %) van het globaal aan de RSZ aangegeven dagen in het voorafgaande kwartaal.

De RVA vestigt op zijn website de aandacht op het feit dat ondanks de inhoudelijke gelijkenissen tussen de regeling die geldt voor 1 januari 2012 en de regeling die op 1 januari 2012 in werking treedt, de onderneming die bedienden tijdelijk werkloos wil stellen in het eerste kwartaal van
2012:

• opnieuw moet aantonen dat zij in moeilijkheden verkeert (via een formulier C106A dat het formulier CRISISWET-2 vervangt);
• een beroep moet kunnen doen op een juridisch kader dat verwijst naar de nieuwe wetgeving en dat de schorsing van de arbeidsovereenkomst voor bedienden toelaat; d.w.z. dat sectoren en ondernemingen die gebruik willen maken van de nieuwe regeling nieuwe CAO’s moeten sluiten of ondernemingsplannen moeten opstellen en die ter goedkeuring moeten voorleggen aan de Commissie Ondernemingsplannen.

Auteur: Ann Taghon - www.bellaw.be

Verwante artikels:

Arbeidsovereenkomsten: wat verandert op 1 januari 2012 (deel 2)
Arbeidsovereenkomsten: wat verandert op 1 januari 2012 (deel 3)

Dit artikel werd op 4 januari 2012 via de juridische nieuwslijn Lexalert verstuurd.

Lexalert informeert u gratis en per e-mail over de juridische actualiteit relevant voor HR-professionals.

Schrijf nu gratis in.